سایه سیاه بر باغ سبز : آیا شته سیاه مرکبات برای ما هم خطر دارد؟

شته سیاه مرکبات چیست و چگونه آن را شناسایی کنیم؟

چگونه از شر شته سیاه مرکبات در باغ خود خلاص شویم؟

در این مطلب دانستنی زیبا میخواهیم به بحث در موضوع از بین بردن شته سیاه مرکبات و آفات مرکبات بپردازیم.

بهار و تابستان فصل‌ های باشکوهی از سال هستند، اما میتوانند آفت مرکبات ناخوانده‌ ای را نیز به باغ شما بیاورند از جمله شته سیاه مرکبات مانند پرتقال.

لیام کمپ (Liam Kemp)، متخصص باغبانی در Airtasker و صاحب شرکت Kempscapes، بر اهمیت مقابله با شته‌ ها در این فصول تأکید می‌ کند. او میگوید: در بهار و تابستان ، شته‌ ها بسیار شایعتر هستند، زیرا از شاخه‌ های جدیدتر و لطیف‌ تر تغذیه میکنند. بنابراین ، این زمان مهم‌ ترین دوره برای کنترل آنهاست، بویژه که آنها در هر سال چندین نسل تولید می‌ کنند.

شته سیاه مرکبات چه شکلی است؟

این حشرات کوچک شیره  خوار معمولاً سیاه رنگ هستند اما گاهی اوقات میتوانند قهوه  ای تیره یا سبز نیز باشند و اندازه ای بین 1 تا 3 میلی  متر دارند.

آنها دارای یک بخش دهانی تخصصی به نام «استایلت» (Stylet) هستند که با آن پوست گیاه را سوراخ کرده و شیره برگ ها، جوانه های سبز و گل ها را استخراج می کنند. برخی از شته ها بال دارند که این یک سازگاری با جمعیت بیش از حد یا تغییرات محیطی است و به آن ها امکان می دهد تا به گیاهان جدید مهاجرت کنند.

در واقع دو گونه اصلی شته سیاه در استرالیا بر روی مرکبات یافت می شوند: Toxoptera aurantii و Toxoptera citricida (که گاهی شته قهوه ای مرکبات نیز نامیده می شود).

شته ها می توانند روی شاخه های جدید و برگ های جوان قابل مشاهده باشند. وجود عسلک چسبناک و رشد کپک دوده مانند (Sooty Mould) نیز می تواند نشان دهنده حضور آن ها بر روی درختان مرکبات باشد.

آیا شته های سیاه نیش می زنند؟

شته های سیاه انسان را نیش نمی زنند. اما شته های سیاه مرکبات (و سایر شته ها) شیره گیاهان شما را می مکند و همچنین می توانند ویروس ها را به آن ها منتقل کنند، بنابراین آن ها بیشتر تهدیدی برای باغ شما هستند تا پوست شما.

چرخه زندگی شته

چرخه زندگی شته های سیاه معمولاً شامل تخم گذاری یک شته ماده روی سطح گیاه است. این تخم ها باز شده و به پوره هایی (Nymphs) تبدیل می شوند که چندین مرحله را طی کرده و به شته های بالغ بالدار یا بی بال تبدیل می شوند. تولید مثل سریع غیرجنسی، به ویژه در بهار و تابستان، امکان افزایش سریع جمعیت شته ها را فراهم می کند.

آیا شته‌ها به درختان لیمو آسیب می‌زنند؟

چندین نوع شته وجود دارد که به درختان لیمو و سایر درختان مرکبات آسیب می‌ رسانند. به گفته NSW DPI، علاوه بر شته سیاه مرکبات، این موارد شامل شته جالیز (Aphis gossypii) و شته اسپیره (Aphis spiraecola) نیز می‌ شود.

چگونه از شر شته سیاه مرکبات خلاص شویم؟

لیام استفاده از اسپری مرکبات و گیاهان زینتی Yates Nature’s Way و روغن چریش (Neem Oil) را برای کنترل مؤثر شته‌ های سیاه روی درختان مرکبات توصیه میکند. او میگوید: هر دوی این‌ها ارگانیک بوده و استفاده از آنها روی مرکبات آلوده به شته سیاه بی‌ خطر است و نتایج نسبتاً خوبی دارند.

چگونه یک درخت مرکبات آلوده به شته سیاه را درمان کنیم؟

با مشاهده اولین نشانه‌های شته سیاه روی درخت مرکبات خود، سریعاً اقدام کنید. بلافاصله اسپری مرکبات یا روغن چریش را اعمال کنید و این کار را هر 5 تا 14 روز یک‌بار تکرار کنید تا زمانی که آلودگی فروکش کند.

لیام بر اهمیت تقویت سلامت درخت برای استحکام بخشیدن به دفاع آن در برابر آفات تأکید میکند: «علفهای هرز اطراف پایه درخت را پاک کنید و با یک کود ارگانیک غنی از پتاسیم آن را تغذیه کنید، زیرا هرچه درخت سالم‌تر باشد، بهتر می‌تواند با بیماری‌ها مبارزه کند.»

و برای یک راهکار طبیعی، لیام اشاره می‌کند که کفشدوزک‌ها و بال‌توری‌های سبز متحدان مشتاقی در خوردن شته‌های ساکن در باغ شما هستند. دشمنان طبیعی شته‌ها نیز برای سفارش آنلاین در دسترس هستند و به‌ راحتی در ظروف پلاستیکی تحویل داده می‌ شوند. این حشرات مفید را روی گیاهان خود رها کنید تا از یک روش کنترل بیولوژیک آفات بهره‌مند شوید. میتوانید گزینه‌های مختلف را در وب‌سایت‌ هایی مانند Bugs for Bugs بررسی کنید.

آیا سرکه شته‌ های سیاه را میکشد؟

از آنجایی که شته‌ ها حشرات نرم‌ تنی هستند، ممکن است سرکه به آن‌ها آسیب برساند یا آن‌ها را بکشد. اما خطر آسیب بیشتر به برگ‌ها و جوانه‌های جدید با استفاده از سرکه رقیق‌نشده نیز وجود دارد.

به گفته اداره صنایع اولیه و توسعه منطقه‌ ای استرالیای غربی ، یک راه جایگزین و طبیعی برای از بین بردن شته‌ ها، اسپری کردن برگ‌ها و جوانه‌ های آلوده با یک اسپری ارگانیک سیر یا فلفل چیلی است. همچنین میتوانید شته‌ها را به‌صورت فیزیکی حذف و له کنید یا از فشار آب استفاده نمایید.

دشمنان طبیعی شته سیاه مرکبات

چند حشره و موجود دیگر وجود دارند که شکارچیان طبیعی شته‌ های سیاه هستند. این بدان معناست که اگر تعداد زیادی از این حشرات در اطراف شما وجود داشته باشد، احتمال آلودگی درختان مرکبات شما کمتر میشود. شکارچیان طبیعی شته‌های سیاه به شرح زیر هستند:

• زنبورهای پارازیتوئید: این زنبورها باعث می‌ شوند شته‌ها به «مومیایی» تبدیل شوند که فقط نسخه‌ های پوسته‌ مانند از خودشان هستند.
• لارو مگس گل (Hoverfly)
• لارو بال‌توری (Lacewing)
• کفشدوزک‌ها (Ladybirds)

اگر متوجه شدید که آلودگی شته دارید، ممکن است ارزش داشته باشد که یک هفته صبر کنید تا ببینید آیا شکارچیان طبیعی مشکل را کنترل می کنند یا خیر، قبل از اینکه به سراغ درمان های دیگر بروید. برخی از شکارچیان طبیعی، مانند کفشدوزک ها، را می توان به صورت زنده خریداری کرد تا به عنوان «محافظ باغ» برای گیاهانی که مستعد آفات هستند، عمل کنند.

شما همچنین می توانید گونه های گیاهی خاصی را بکارید که می توانند شته ها را دفع کنند، از جمله گل همیشه بهار (Marigold) و گیاهان خانواده سیر (Allium). گیاهان دیگری مانند آفتابگردان می توانند به عنوان «گیاهان تله» برای جذب شته ها استفاده شوند تا آن ها از درختان و گیاهانی که واقعاً می خواهید محافظت کنید، دوری کنند.

چگونه از هجوم شته سیاه به درختان مرکبات جلوگیری کنیم؟

پیشگیری همیشه بهتر از درمان است ، بویژه در مورد شته‌ های سیاه روی درختان مرکبات. در اینجا سه نکته برتر لیام کمپ برای جلوگیری از هجوم آورده شده است:

1. پیش از کاشت: قبل از آوردن گیاهان جدید، باغ خود را برای یافتن گیاهان مرکبات موجود که تحت تأثیر شته‌ های سیاه قرار گرفته‌ اند، به‌دقت بررسی کنید . هرگونه مشکل را برطرف کنید تا از محیطی پاک برای گیاهان جدید اطمینان حاصل شود.
2. کوددهی هوشمندانه: در استفاده از کودهای غنی از نیتروژن احتیاط کنید. کوددهی بیش از حد با نیتروژن میتواند ناخواسته شته‌ها را جذب کرده و درخت را مستعدتر کند. در شیوه‌ های کوددهی تعادل را حفظ کنید تا یک باغ مرکبات سالم داشته باشید.
3. هرس استراتژیک: شاخه‌ های داخلی درخت را هرس کنید زیرا شته‌ها این ناحیه را ترجیح میدهند. این هرس هدفمند، زیستگاه مورد علاقه شته‌ ها را مختل کرده و درخت را برای آنها کمتر جذاب می‌کند.

مقابله با شته سیاه مرکبات، یکی از چالشهای رایج برای باغبانان است. این موجودات ریز اما مخرب، می‌ توانند در مدت کوتاهی سلامت و باروری درختان ارزشمند شما را به خطر بیندازند. برای مدیریت جامع این آفت، باید نگاهی عمیق تر به چرخه زندگی، روشهای شناسایی دقیق، راهکارهای کنترلی متنوع (شامل روش‌های ارگانیک، شیمیایی و بیولوژیک) و از همه مهم‌تر، استراتژی‌ های پیشگیرانه بیندازیم.

نقش مورچه‌ها و عسلک در شناسایی آفت

شناسایی دقیق و علائم آلودگی: فراتر از دیدن خود شته

تشخیص زودهنگام آلودگی کلید کنترل موفق آن است. در حالی که دیدن خود حشرات سیاه یا قهوه‌ ای روی جوانه‌ها اولین نشانه است، علائم دیگری نیز وجود دارند که باید به آن‌ها توجه کنید:

1. پیچ‌خوردگی و بدشکلی برگ‌های جوان: شته‌ها با مکیدن شیره از برگ‌های در حال رشد، باعث میشوند که این برگ‌ها نتوانند به‌طور طبیعی رشد کنند. در نتیجه، برگ‌ها دچار پیچ‌خوردگی، چروکیدگی و زردی می‌ شوند. این آسیب به‌ویژه روی جوانه‌های انتهایی شاخه‌ها مشهود است.

2. عسلک (Honeydew) و پیامدهای آن: شته‌ها پس از تغذیه از شیره گیاهی، ماده قندی و چسبناکی به نام «عسلک» دفع میکنند. این ماده براق روی برگ‌ها، شاخه‌ها و حتی میوه‌ های زیر کلونی شته‌ ها میریزد. عسلک به خودی خود آسیب مستقیمی به گیاه نمیزند، اما بستر مناسبی برای رشد قارچی به نام کپک دوده (Sooty Mould) فراهم میکند. این کپک سیاه رنگ سطح برگ را می‌ پوشاند و با جلوگیری از رسیدن نور خورشید به برگ ، فرآیند فتوسنتز را مختل میکند. در موارد شدید، درخت ضعیف شده و رشد آن متوقف میشود.

3. جذب مورچه‌ها: یک رابطه همزیستی جالب بین مورچه‌ها و شته‌ها وجود دارد. مورچه‌ها به عسلک شیرین تولید شده توسط شته‌ها علاقه زیادی دارند. در ازای این منبع غذایی، مورچه‌ها از شته‌ ها در برابر دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها و لارو بال‌توری‌ها محافظت میکنند. بنابراین، اگر مسیر رفت‌ و آمد منظم مورچه‌ها را روی تنه و شاخه‌ های درخت مرکبات خود مشاهده کردید، این یک زنگ خطر جدی برای بررسی دقیق‌ تر جهت یافتن کلونی شته‌ هاست.

4. ریزش شکوفه‌ها و کاهش تشکیل میوه : هجوم شدید شته‌ها به شکوفه‌ ها و جوانه‌ های گل‌ دهنده ، انرژی گیاه را تحلیل میبرد و می‌ تواند منجر به ریزش گسترده شکوفه‌ ها شود. در نتیجه، تعداد میوه‌ های تشکیل شده به شدت کاهش می‌ یابد.

روش‌ های قطعی برای از بین بردن شته سیاه مرکبات

روش‌های کنترل جامع شته سیاه مرکبات

یک برنامه مدیریتی موفق، ترکیبی از روش‌های مختلف است. تکیه بر یک روش واحد ممکن است در درازمدت مؤثر نباشد.

۱. کنترل فیزیکی: اولین و سریع‌ترین اقدام

• فشار آب: برای آلودگی‌های خفیف تا متوسط ، استفاده از یک جریان قوی آب از شلنگ باغبانی میتواند بسیار مؤثر باشد . آب، شته‌ ها را از روی گیاه شسته و به زمین می اندازد. این حشرات نرم‌ تن به سختی می‌ توانند خود را دوباره به درخت برسانند. این کار را صبح زود انجام دهید تا برگها تا شب خشک شوند و از بیماریهای قارچی جلوگیری شود.
• حذف دستی: اگر تعداد کلونی‌ ها کم است، می‌ توانید با دستکش آنها را له کنید یا شاخه‌ های به شدت آلوده و کم‌ اهمیت را هرس کرده و در کیسه‌ ای پلاستیکی دور بیندازید.

۲. کنترل بیولوژیک : دعوت از دشمنان طبیعی شته

این روش ، پایدارترین و سازگارترین راهکار با محیط زیست است.

• جذب دشمنان طبیعی : به جای خرید و رهاسازی حشرات، می‌ توانید باغ خود را به یک زیستگاه جذاب برای آنها تبدیل کنید. کاشت گیاهانی مانند شوید، گشنیز ، بومادران، نعناع و گل مینا در اطراف درختان مرکبات ، کفشدوزک‌ها، بالتوری‌ ها و زنبور های پارازیتوئید را به باغ شما دعوت میکند. این حشرات مفید از شهد و گرده این گیاهان تغذیه کرده و در عین حال، جمعیت شته‌ ها را کنترل میکنند.
• خرید و رهاسازی: همانطور که در متن اصلی ذکر شد، شرکتهایی وجود دارند که حشرات مفید را برای فروش عرضه میکنند. این روش بویژه برای باغهای بزرگ یا گلخانه‌ ها که محیط کنترل‌ شده‌ تری دارند، کارآمد است . هنگام رها سازی، دستورالعمل‌ ها را به دقت دنبال کنید تا بهترین نتیجه را بگیرید.

۳. درمان‌ های ارگانیک و خانگی (روغن چریش، صابون و…)

• روغن چریش (Neem Oil): این روغن گیاهی یک معجزه‌ گر در باغبانی ارگانیک است. روغن چریش نه تنها به‌ عنوان یک حشره‌ کش تماسی عمل میکند و باعث خفگی شته‌ ها میشود، بلکه دارای خواص دافعه و ضدتغذیه است. همچنین با اختلال در سیستم هورمونی حشرات ، از رشد و تولید مثل آنها جلوگیری میکند. محلولی از یک یا دو قاشق چای‌ خوری روغن چریش و نصف قاشق چای‌ خوری صابون مایع ملایم ( برای امولسیون شدن روغن) را در یک لیتر آب مخلوط کرده و روی تمام قسمت‌ های گیاه ، به‌ ویژه زیر برگها، اسپری کنید.
• محلول صابون حشره‌کش: میتوانید از صابونهای حشره‌ کش آماده در بازار استفاده کنید یا خودتان آن را بسازید. یک تا دو قاشق غذاخوری صابون مایع ملایم (بدون مواد سفیدکننده یا چربی‌زدا ، مانند صابون کاستیل) را در 4 لیتر آب حل کنید. این محلول غشای بیرونی نرم شته‌ ها را حل کرده و باعث از بین رفتن آنها میشود. قبل از استفاده روی کل درخت، آن را روی یک برگ کوچک آزمایش کنید تا از عدم آسیب به گیاه مطمئن شوید.
• عصاره سیر و فلفل: این اسپری‌ های خانگی دافعهای قدرتمندی هستند. چند حبه سیر و چند عدد فلفل تند را له کرده و در آب بریزید. اجازه دهید یک شب بماند، سپس آن را صاف کرده و چند قطره صابون مایع به آن اضافه کنید. این محلول را روی گیاهان اسپری کنید. بوی تند آن شته‌ها را فراری میدهد.

۴. کنترل شیمیایی : چه زمانی و چگونه از سم استفاده کنیم؟

اگر آلودگی بسیار شدید است و روش‌های دیگر پاسخگو نیستند، ممکن است نیاز به استفاده از سموم شیمیایی باشد.

• سموم سیستمیک: این سموم توسط ریشه یا برگ جذب شده و در شیره گیاه جریان مییابند. وقتی شته از شیره تغذیه می‌ کند، مسموم شده و از بین میرود. این روش مؤثر است اما می‌ تواند برای حشرات مفید و گرده‌ افشان‌ ها مانند زنبور عسل نیز خطرناک باشد. از این سموم باید با احتیاط فراوان و دقیقاً طبق دستورالعمل شرکت سازنده استفاده شود.
• سموم تماسی: سمومی مانند مالاتیون یا پیرتروئیدها به‌صورت تماسی عمل میکنند. این سموم باید مستقیماً روی شته‌ها اسپری شوند.

نکته بسیار مهم: هنگام استفاده از هرگونه سم ( حتی ارگانیک)، دوره کارنس (زمان بین آخرین سم‌پاشی تا برداشت محصول ) را حتماً رعایت کنید تا از باقی‌ماندن مواد سمی روی میوه‌ ها جلوگیری شود.

پیشگیری هوشمندانه : چگونه جلوی هجوم شته‌ ها را بگیریم؟

استراتژی‌ های پیشگیری پیشرفته

پیشگیری هوشمندانه ، شما را از درد سرهای درمان بی‌ نیاز میکند.

اهمیت کوددهی متعادل و نقش نیتروژن

مدیریت کوددهی: شته‌ها عاشق نیتروژن هستند. کوددهی بیش از حد با نیتروژن باعث رشد سریع و آبدار شاخ و برگهای جدید می‌ شود که غذای مورد علاقه شته‌ هاست. به جای استفاده از کودهای با نیتروژن بالا ( مانند اوره)، از کودهای متعادل یا با پتاسیم بالاتر استفاده کنید. پتاسیم دیواره سلولی گیاه را ضخیم‌ تر کرده و نفوذ استایلت شته را دشوارتر میسازد. استفاده از کمپوست و کودهای آلی دیر رها، مواد مغذی را به‌آرامی و به‌طور متعادل در اختیار گیاه قرار میدهد.

کاشت گیاهان همراه و گیاهان تله

• گیاهان دافع: کاشت اسطوخودوس ، پیازچه، سیر و نعناع در نزدیکی مرکبات میتواند به دلیل بوی قوی، شته‌ها را دور نگه دارد.
• گیاهان تله: کاشت گیاهانی که برای شته‌ها جذابتر از مرکبات هستند ، یک استراتژی هوشمندانه است. گل لادن (Nasturtium) و آفتابگردان آهنربای شته‌ ها هستند. شته‌ ها روی این گیاهان جمع میشوند و شما میتوانید با حذف و از بین بردن بخش‌های آلوده این گیاهان تله، جمعیت کلی شته‌ ها را در باغ خود کاهش دهید.

هرس اصولی و بهداشت باغ

• علف‌ های هرز را به‌طور منظم حذف کنید. برخی علف های هرز میتوانند میزبان واسط برای شته‌ها و ویروس‌های گیاهی باشند.
• اطراف پایه درخت را تمیز نگه دارید تا جریان هوا بهبود یابد و پناهگاه‌ های احتمالی برای آفات از بین برود.

بازرسی منظم

• حداقل هفته‌ای یکبار، به‌ ویژه در فصول رشد ( بهار و تابستان)، درختان خود را به‌ دقت بررسی کنید. به زیر برگ‌ها ، نوک شاخه‌ ها و اطراف جوانه‌ ها توجه ویژه داشته باشید. تشخیص زودهنگام به شما اجازه میدهد تا با روشهای ساده‌ تر و کم‌ هزینه‌ تر مشکل را حل کنید.

سوالات متداول درباره شته سیاه مرکبات

آیا سرکه برای از بین بردن شته مؤثر است؟

بله، سرکه می‌تواند به عنوان یک روش خانگی برای از بین بردن شته‌ ها مؤثر باشد، اما استفاده از آن نیازمند احتیاط فراوان است. اسید استیک موجود در سرکه، به خصوص سرکه سفید تقطیر شده، میتواند غشای محافظ و نرم بدن شته‌ها را تجزیه کرده و باعث از بین رفتن آنها شود.

برای استفاده ، باید محلول بسیار رقیقی از سرکه و آب تهیه کرد (معمولاً یک قسمت سرکه به سه یا چهار قسمت آب). افزودن چند قطره مایع ظرفشویی به این محلول کمک میکند تا بهتر به بدن چسبناک شته‌ ها و سطح برگها بچسبد و اثر بخشی آن را افزایش دهد . این روش به دلیل ماهیت ارگانیک و در دسترس بودن، برای افرادی که به دنبال جایگزین‌ های غیرشیمیایی هستند، جذاب است .

با این حال، استفاده از سرکه خطراتی نیز به همراه دارد. سرکه یک اسید و علف‌ کش غیرانتخابی است ، یعنی همانطور که به شته آسیب میزند، می‌ تواند به بافتهای حساس گیاه، به‌ویژه برگهای جوان، جوانه‌ ها و گلها نیز صدمه بزند و باعث سوختگی شیمیایی ، زردی یا خشک شدن آنها شود. استفاده از سرکه خالص یا محلول‌های غلیظ تقریباً همیشه به گیاه آسیب جدی وارد می‌ کند.

به همین دلیل ، قبل از اسپری کردن کل گیاه، حتماً محلول رقیق شده را روی بخش کوچکی از آن آزمایش کنید و 24 تا 48 ساعت منتظر بمانید تا از عدم واکنش منفی گیاه مطمئن شوید. با توجه به این ریسک، بسیاری از باغبانان ترجیح میدهند از گزینه‌ های امن‌ تر و آزمایش‌ شده‌ تری مانند روغن چریش یا محلول صابون حشره‌ کش استفاده کنند که تأثیر اثبات‌ شده‌ ای بر آفات دارند و خطر کمتری برای گیاه ایجاد میکنند.

آیا شته سیاه مرکبات برای انسان خطرناک است؟

شته سیاه مرکبات، با نام علمی Toxoptera aurantii، به طور مستقیم هیچ خطری برای سلامت انسان ندارد. این حشرات کوچک و یا آفات مرکبات صرفاً آفات گیاهی هستند و ساختار بدنی آنها برای تغذیه از شیره گیاهان ، به ویژه شاخه‌ ها و برگ‌ های جوان درختان مرکبات، تکامل یافته است. آن‌ها فاقد هرگونه نیش، گاز یا مکانیسم دفاعی هستند که بتواند به انسان آسیب فیزیکی برساند.

همچنین، این شته‌ ها ناقل هیچ بیماری شناخته‌ شده‌ای برای انسان یا حیوانات خانگی نیستند. بنابراین، لمس کردن این شته‌ ها یا حتی خوردن تصادفی آنها (که گاهی ممکن است روی میوه‌ ها باقی بمانند) خطرناک محسوب نمی‌ شود و جای نگرانی ندارد.

با این حال، تأثیرات غیرمستقیم این آفت میتواند مشکلاتی را ایجاد کند. شته‌ ها با تغذیه از شیره گیاه، ماده‌ای چسبناک و شیرین به نام “عسلک” تولید و دفع میکنند. تجمع این عسلک روی برگها، میوه‌ ها و حتی سطوح زیر درخت ( مانند مبلمان باغ یا خودرو) میتواند بسیار آزار دهنده باشد. مهمتر از آن ، این عسلک (همان شیره شته سیاه مرکبات) بستر مناسبی برای رشد نوعی قارچ دودی سیاه رنگ به نام “کپک دوده” فراهم میکند.

جمع بندی:

این کپک (همان شته سیاه مرکبات) با پوشاندن سطح برگها ، فرآیند فتوسنتز را مختل کرده و به سلامت کلی گیاه آسیب میزند. گرچه خود کپک دوده برای انسان سمی نیست، اما هاگ‌ های آن در مقادیر زیاد می‌ توانند برای افراد مبتلا به آلرژی‌ های تنفسی یا آسم ، محرک باشند و علائم حساسیت را تشدید کنند. در نتیجه، خطرات این شته برای انسان نه از خود حشره، بلکه از پیامدهای ثانویه حضور آن ناشی میشود.

در ادامه پیشنهاد میکنیم مطلب ” 2024 سال خودروهای خودران ، فناوری پیشرفته ای که دنیا را متحول میکند ” را هم مطالعه کنید.